in de site in de collectie
U bevindt zich hier:   home » politiegeschiedenis » thema's » Het Juvenalis-dilemma

Het Juvenalis-dilemma

Quis custodiet ipsos custodes?
(Juvenalis, Saturae VI, 347/8)

De taak van de politie wordt duidelijk gemaakt door Artikel 28 in de Politiewet 1957 en Artikel 2 in de Politiewet 1993:

“De politie heeft tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag en in overeenstemming met de geldende rechtsregels te zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen die deze behoeven."


De politie heeft volgens de democratische staatsleer in beginsel het monopolie van de legitieme geweldsuitoefening in handen (hierbij wordt de krijgsmacht met haar vooral extern gerichte taakstelling buiten beschouwing gelaten). De plaats en taak van de politie binnen het staatsbestel komt tot uitdrukking in het gezegde ‘de sterke arm’. De politie kan interveniëren in het domein van individuele burgers en particuliere organisaties. Zo nodig kan zij inbreuk maken op de grondrechten van de burger. Dit geeft de politie een ongekend potentiële machtspositie in de samenleving en vergt dan ook arrangementen –checks and balances- waarmee zowel de externe als de interne controle op het politiewerk verzekerd is.

De scheiding van de machten is zo’n check and balance. De uitvoerende, wetgevende en rechtsprekende machten houden elkaar in balans. De volksvertegenwoordiging controleert de regering in de uitoefening van haar bestuurstaak. De rechtspraak ligt in handen van de onafhankelijke rechterlijke macht. De onafhankelijke rechter controleert of een politieoptreden op de wet is gebaseerd.

Worden ambtenaren of politiemensen zelf verdacht van het plegen van strafbare feiten, dan volgt onderzoek door de rijksrecherche (bijzondere ambtenaren van politie).
Interne controle is er op regionaal niveau in de vorm van de Bureaus Interne Onderzoeken en de integriteitstatuten die niet alleen strafbare feiten, maar ook ongewenst gedrag moeten voorkomen.

U kunt het volledige themaverhaal Het Juvenalis-dilemma als pdf-document downloaden. Hierin komen de volgende onderwerpen aan bod.

Aan dit thema gerelateerde stukken in onze collectiedatabase: